Hemiplejik Bireylerde Okupasyonel Katılım ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi: Kesitsel ve Karşılaştırmalı Çalışma

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, hemiplejik bireyler ile hemiplejik olmayan bireylerin okupasyonel katılımları ile yaşam doyumlarını kar şılaştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Katılımcıların demografik özel likleri Sosyodemografik Bilgi Formu, bilişsel düzeyleri Standardize Mini-Mental Testi (SMMT), motor hareket düzeyi Brunnstrom İyi leşme Evrelemesi, okupasyonel katılım düzeyleri Aktivite Öz Değer lendirme Ölçeği (AÖDÖ) ve yaşam doyumları ise Yaşam Memnuniyeti Ölçeği ile ölçülmüştür. Verilerin analizinde SPSS versiyon 26 prog ramı kullanılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya Brunnstrom’dan evre 3 ve üzeri olan ve SMMT’den 18 ve üzeri puan alan 30 hemiplejili ve 30 hemiplejili olmayan birey olmak üzere toplam 60 kişi katılmış olup; katılımcıların 24’ü (%40) erkek, 36’sı (%60) kadındır. Hemiplejili olan grubun yaş ortalaması 53,8±10,8 (minimum=31, maksimum=66) yıl ve hemiplejili olmayan grubun ise 45±7,6 (minimum=30, maksimum=63) yıl olarak belirlenmiştir. Hemipleji olan bireylerin okupasyonel katı lım skorları (yeterlilik ve önemlilik puanları) olmayan bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p0,05). AÖDÖ maddelerinde, hemiplejili bireylerin en çok zorlandığı okupasyonun “Fiziksel olarak yapmam gerekenleri ya pabilmek” (%73,7), hemiplejili olmayanların ise “Sorumlu olduğum kişiler ile ilgilenmek” (%40,7) olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Elde edi len sonuçlar, hemiplejili bireylerin okupasyonel katılım düzeylerinin hemipleji olmayan bireylere göre daha düşük olduğunu ortaya koy muştur. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda inme rehabilitasyonunda, okupasyonel katılımın detaylı değerlendirilmesi ve bireylerin günlük yaşam aktivitelerine katılımını destekleyecek okupasyon temelli mü dahale yaklaşımlarının önceliklendirilmesi önerilmektedir.