Publication: İstanbul ilinde bulunan aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının gestasyonel diyabetes mellitüs hakkındaki bilgi düzeylerinin, tutum ve davranışlarının incelenmesi / İnvestigation of the knowledge levels, attitudes and behaviors about gestational diabetes mellitus of family physicians and family health workers working in family health centers in İstanbul
Files
Program
Institution Authors
Authors
KILIÇLI, ÇAĞRI
Advisor
ÖZDER, ACLAN
Date
Language
Type
Publisher
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Abstract
Amaç: Toplumun tüm kesimine hizmet veren, kadınların doğum öncesi gebelik süreci ve doğum sonu bakımında merkezi rol oynayan Aile Hekimi ve Aile Sağlığı çalışanlarının gestasyonel diyabetin tanı tarama ve tedavisinde etkin olması için yeterli donanıma sahip olması gerekmektedir. Çalışmamızda İstanbul ilinde Aile sağlığı merkezlerinde hizmet veren Aile Hekimi ve Aile Sağlığı çalışanlarının bilgi düzeyleri, tutum ve davranışlarını güncel literatür eşliğinde hazırladığımız anket formu ile incelemeyi amaçladık. Materyal ve Metot: Çalışmamız kesitsel tanımlayıcı tipte olup, İstanbul ilinde bulunan aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanları ile Ocak-Mayıs 2024 tarihleri arasında yüz yüze ve / veya online olarak iletişim kurulup, demografik bilgilerinin ve bilgi düzeyini ölçmek için güncel literatür bilgileri ile oluşturulan anket aracılığıyla veri toplama işlemi ile yapılmıştır. %95 güven düzeyinde, %80 güç ile cevap oranı %25 olarak alındığında %5 hata marjini ile çalışmaya 273 aile hekimi, 270 aile sağlığı çalışanı olmak üzere toplam 543 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 39.23±7.84 yıl olduğu belirlenmiştir. Bireylerin %31.1'i (n=169) erkek, %68.9'u (n=374) kadındır. Ayrıca bireylerin %81.6'sı (n=443) evli, %18.4'ü (n=100) bekardır. Bireylerin aile sağlığı merkezindeki görevlerine baktığımızda %50.3'ü (n=273) aile hekimi, %49.7'si (n=270) aile sağlığı çalışanıdır. Bireylerin %11.6'sı (n=63) uzman aile hekimi, %24.7'si (n=134) pratisyen aile hekimi, %14.0'ü (n=76) aile hekimi asistanı (SAHU), %24.3'ü (n=132) hemşire, %17.5'i (n=95) ebe, %2.0'si (n=11) sağlık memuru, %5.9'u (n=32) acil tıp teknisyenidir. Gestasyonel Diabetes Mellitus (GDM) ile ilgili 18 bilgi sorusuna uzman aile hekimlerinin %89.07'si, aile hekimi asistanlarının (SAHU) %84.36'sı, pratisyen aile hekimlerinin %80.39'u, sağlık memurlarının %77.27'si, ebelerin %75.50'si, hemşirelerin %74.47'si, acil tıp teknisyenlerinin %65.10'u doğru yanıt vermiştir. Aile sağlığı merkezindeki çalışma durumuna göre bireylerin GDM bilgi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. (x2=116.322, p<0.001).Cinsiyete göre erkek bireylerin kadın bireylere göre GDM bilgi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (z=2.904, p=0.004). GDM bilgi puanı ile meslekteki görev süresi arasında çok zayıf düzeyde, negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=- 0.151;p<0.001). "Size ya da yakınınıza gebelikte OGTT yapılmasını ister misiniz?" sorusuna evet yanıtını veren bireylerin GDM bilgi puan ortalaması 14.40±2.37, hayır yanıtı veren bireylerin GDM bilgi puan ortalaması 12.68±2.59, kararsızım yanıtı veren bireylerin GDM bilgi puan ortalaması 13.45±2.25'tir. "Size ya da yakınınıza gebelikte OGTT yapılmasını ister misiniz?" sorusuna verilen yanıtlara göre bireylerin GDM bilgi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (x2=29.495, p<0.001). Aile sağlığı merkezi çalışma durumu göre "Size Ya Da Yakınınıza Gebelikte Ogtt Yapılmasını İster Misiniz?" sorusuna verilen yanıtların karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (x2=41.874, p<0.001). Sonuç: Aile sağlığı merkezinde çalışan aile hekimlerinin daha yüksek olmakla birlikte aile sağlığı çalışanlarının da GDM bilgi düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bilgi düzeyi azaldıkça OGTT yapılma isteği sağlık çalışanları arasında azalmaktadır. Meslekte çalışma süresi arttıkça bilgi düzeyinin düştüğü görülmekte ve birinci basamak eğitim planlamasının sürekli olması ve eksiklikleri tespit edilen konuların önceliklendirilerek eğitimlerin planlanmasının gestasyonel diyabetin morbidite ve mortalitesinin azaltacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: diyabet, gebelik, OGTT, birinci basamak, bilgi düzeyi
Description
Objective: Family physicians and family health workers, who serve all segments of society and play a central role in women's prenatal pregnancy process and postpartum care, must be adequately equipped to be effective in the diagnosis, screening and treatment of gestational diabetes. In this cross-sectional descriptive study, we aimed to examine the knowledge levels, attitudes and behaviors of family physicians and family health workers serving in family health centers in Istanbul with the survey form we prepared in light of the current literature. Materials and Methods: Our study is a cross-sectional descriptive type, and family physicians and family health workers working in family health centers in Istanbul were contacted face to face and / or online between January and May 2024, and through a survey prepared with current literature information to measure their demographic information and knowledge level. It was done through data collection. A total of 543 people, including 273 family physicians and 270 family health workers, were included in the study with a 5% margin of error when the response rate was taken as 25% with a 95% confidence level, 80% power. Results: The average age of the individuals participating in the study was determined to be 39.23±7.84 years. 31.1% (n=169) of the individuals are male and 68.9% (n=374) are female. Additionally, 81.6% (n=443) of individuals are married and 18.4% (n=100) are single. When we look at the duties of individuals in the family health center, 50.3% (n = 273) are family physicians and 49.7% (n = 270) are family health workers. 11.6% (n=63) of the individuals are specialist family physicians, 24.7% (n=134) are general practitioner family physicians, 14.0% (n=76) are family physician assistants (SAHU), 24.3% (n= 132) are nurses, 17.5% (n=95) are midwives, 2.0% (n=11) are medical officers, and 5.9% (n=32) are emergency medical technicians. 89.07% of specialist family physicians, 84.36% of family physician assistants (SAHU), 80.39% of general practitioner family physicians, 77.27% of health officers, 75.50% of midwives, and 74.47% of nurses responded to 18 knowledge questions about GDM. 65.10% of emergency medical technicians answered correctly. A statistically significant difference was detected between individuals' GDM knowledge scores according to their employment status at the family health center (χ2=116.322, p<0.001). According to gender, a statistically significant difference was detected between the GDM knowledge scores of male individuals compared to female individuals (z = 2.904, p = 0.004). A very weak, negative, statistically significant relationship was detected between GDM knowledge score and tenure in the profession (r=-0.151;p<0.001). "Would you or your relative want an OGTT performed during pregnancy?" The average GDM knowledge score of individuals who answered yes to the question is 14.40±2.37, the average GDM knowledge score of individuals who answered no is 12.68±2.59, and the average GDM knowledge score of individuals who answered "I am undecided" is 13.45±2.25. "Would you or your relative want an OGTT performed during pregnancy?" According to the answers given to the question, a statistically significant difference was detected between individuals' GDM knowledge scores (χ2=29.495, p<0.001). A statistically significant difference was detected when comparing the answers to the question "Do you or your relative want an OBGYN performed during pregnancy?" according to the family health center working status (χ2=41.874, p<0.001). Conclusion: Although the level of GDM knowledge of family physicians working in family health centers was higher, it was determined that family health workers also had above average knowledge of GDM. As the level of knowledge decreases, the desire to perform OGTT decreases among healthcare professionals. It is observed that the level of knowledge decreases as the duration of work in the profession increases, and we think that continuous primary care education planning and planning of training by prioritizing the subjects with identified deficiencies will reduce the morbidity and mortality of gestational diabetes. Keywords: diabetes, pregnancy, OGTT, primary care, knowledge level