Çocuğu Kanser Olan Ebeveynlerin Sosyal Medya Kullanımını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Abstract

BİLDİRİ NO: HDS01Çocuğu Kanser Olan Ebeveynlerin Sosyal Medya KullanımınıEtkileyen Faktörlerin BelirlenmesiSevilay DEMİRKOL1, Ayfer AYDIN21 Bezmialem Vakif Üniversitesi, Hemsirelik Anabilim Dali, Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Hemsireligi,Istanbul, TÜRKİYE2 Atlas Üniversitesi, Hemşirelik, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği, İstanbul, TÜRKİYESorumlu Yazar: sevilay.demirkol@bezmialem.edu.trAmaç: Bu çalışma, çocuğu kanser olan ebeveynlerin sosyal medya kullanımını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Ocak–Nisan 2025 tarihleri arasında İstanbul’da bir özel hastanenin pediatrik hematoloji polikliniği, servisi ve kemik iliği nakil ünitesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, çocuğuna en az üç ay önce kanser tanısı konmuş, aktif sosyal medya kullanan ve araştırmaya gönüllü 152 ebeveyn oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen \"Ebeveyne İlişkin Bilgi Formu\" ve \"Sosyal Medya Kullanım Durumu ve Sosyal Medya Kullanımını Etkileyen Faktörler Anketi\" aracılığıyla toplanmıştır. Birinci bölüm ebeveyn ve çocuğa ilişkin sosyodemografik özellikleri, ikinci bölüm sosyal medya kullanım sıklığı, tercih edilen platformlar ve kullanım amaçlarını içermektedir. Anket maddelerinin kapsam geçerliliği 10 uzman görüşü doğrultusunda değerlendirilmiş; gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra form 15 ebeveyn üzerinde pilot uygulanmış ve anlaşılabilirliği uygun bulunmuştur. Veriler çevrimiçi ve yüz yüze yöntemle toplanmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 27.0 programında gerçekleştirilmiş; tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) ve Ki-kare testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışma, bir üniversitenin Etik Kurulu tarafından değerlendirilmiş ve onaylanmıştır (Karar No: 2024/413; 04 Aralık 2024). Çalışmanın yürütülebilmesi için ilgili sağlık kurumunun başhekimliğinden resmi kurum izni alınmıştır. Tüm araştırma süreci Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak yürütülmüş olup, katılımcılardan yazılı veya elektronik bilgilendirilmiş gönüllü onam alınmıştır.Bulgular: Ebeveynlerin yaş ortalaması 34,5±7,91 olup %40,1’i 30–39 yaş grubundadır; %79,6’sı kadın ve %63,2’si çalışmamaktadır. Çocuklarda en sık tanı lösemi (%56,6) olup kemoterapi en yaygın tedavi yöntemidir. Ebeveynlerin %77,6’sı her gün sosyal medya kullanmakta; WhatsApp (%78,9) ve Instagram (%63,8) öne çıkmaktadır. Sosyal medya kullanım amaçları bilgi edinme (%48) ve akran ailelerle iletişim kurma (%38,8) olarak belirlenmiştir. Ki-kare analizi sonucunda bazı sosyodemografik değişkenler ile sosyal medya kullanım sıklığı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Bilgi kaynaklarına ilişkin çoklu yanıt analizinde hekimler %70,4 ile ilk sırada yer alırken; sosyal medya kapsamında ebeveyn blogları (%57,2) ve uzman görüş videoları (%54,6) öne çıkmıştır.Sonuç: Çalışma bulguları, çocuğu kanser olan ebeveynlerin sosyal medyayı aktif ve düzenli biçimde kullandığını ve kullanımın ağırlıklı olarak bilgi arayışı ile akran desteğine yöneldiğini göstermektedir. Sosyal medya kullanımının sosyodemografik özelliklerle ilişkili olması, dijital davranışların bireysel faktörlerden etkilendiğini ortaya koymaktadır. Ebeveynlerin güvenilir bilgi için öncelikle sağlık profesyonellerine yönelmesi, sosyal medyanın ise daha çok destekleyici ve tamamlayıcı bir iletişim alanı olarak konumlandığını düşündürmektedir.Anahtar Kelimeler: Ebeveynler, Çocukluk Çağı Kanseri, Sosyal Medya, Sosyal Destek, Sağlık İletişimiDetermining the Factors Affecting Social Media Use of Parents withChildren Diagnosed with CancerObjective: This study determines the factors affecting social media use among parents of children with cancer.Methods: This descriptive study occurs between January and April of 2025 at a private hospital\"s pediatric hematology outpatient clinic, ward, and bone marrow transplant unit in Istanbul. The sample consists of 152 parents whose children have been diagnosed with cancer at least three months prior, who are active social media users, and who volunteer for the study. Data collection employs two instruments: the \"Parent Information Form\" and the \"Social Media Usage Status and Factors Affecting Social Media Usage Questionnaire,\" developed by the researcher. The initial section encompasses the sociodemographic characteristics of the parents and children, while the subsequent section delves into the frequency of social media utilization, the preferred platforms, and the purposes of use. The content validity of the survey items assesses the opinions of 10 experts; after necessary adjustments, the form pilots on 15 parents and is found to be understandable. Data collection occurs through a combination of online and face-to-face methods. Statistical analyses utilize IBM SPSS Statistics 27.0 software, employing descriptive statistics (frequency, percentage, mean, and standard deviation) and the Chi-square test. The significance level is set at p < 0.05. The university Ethics Committee evaluates and approves the study (Decision No. 2024/413; 4 December 2024). The chief physician of the relevant health institution provides official institutional permission to conduct the study. The research process adheres to the principles of the Helsinki Declaration, and written or electronic informed consent is obtained from the participants.Results: The average age of parents is 34.5 ± 7.91, with 40.1% aged 30–39; 79.6% are female and 63.2% are not working. The most common diagnosis among children is leukaemia (56.6%), with chemotherapy being the most common treatment method. 77.6% of parents use social media daily; WhatsApp (78.9%) and Instagram (63.8%) are the most prominent platforms. The purposes of social media use are obtaining information (48%) and communicating with peer families (38.8%). Chi-square analysis reveals a significant relationship between certain sociodemographic variables and frequency of social media use (p < 0.05). In the multiple response analysis regarding information sources, doctors rank first at 70.4%; within the scope of social media, parent blogs (57.2%) and expert opinion videos (54.6%) are prominent.Conclusion: The study findings show that parents of children with cancer actively and regularly use social media, and that their use is predominantly directed towards seeking information and peer support. The association of social media use with sociodemographic characteristics indicates that digital behaviours are influenced by individual factors. The fact that parents primarily turn to healthcare professionals for reliable information suggests that social media is positioned more as a supportive and complementary communication space.Keywords: Parents, Childhood Cancer, Social Media, Social Support, Health Communication SHAPE \* MERGEFORMAT Kategori: Hemsirelik / DigerBildiri Türü: AraştırmaSunum Şekli: Sözlü SunumDestek: yok Etik Kurul Onayı: Evet