PREMOLAR ÇEKİMLERİNİN OKLÜZAL KONTAKTLAR VE ÇİĞNEME ETKİNLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ: VAKA-KONTROL ÇALIŞMASI

Abstract

AMAÇ: Çalışmamızın amacı; premolar çekimi ve premolar çekimi olmaksızın sabit ortodontik tedavi görmüş bireylerin oklüzal kontakt alanlarını ve çiğneme performansını ortodontik tedavi görmemiş bireylerinkiyle karşılaştırılarak premolar çekiminin çiğneme performansı üzerindeki etkisini değerlendirmektir. GEREÇ-YÖNTEM: Çalışmaya 18-40 yaşları arasında, Bezmialem Vakıf Üniversitesi Ortodonti Anabilim Dalı Kliniği’nde tedavisi en az 6 ay önce tamamlanmış hastalar dahil edilmiştir. Bu hastalar; maksiller iki premolar çekimli (n=22), dört premolar çekimli (n=22) ve çekimsiz tedavi görmüş hastalar (n=31) olmak üzere üç tedavi grubunu oluşturmuştur. Ayrıca, ortodontik tedavi görmemiş 31 bireyden oluşan kontrol grubu çalışmaya dahil edilmiştir. Tedavi sonrası oklüzyon kalitesini değerlendirmek amacıyla alçı modeller ABO-OGS kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Dijital ağız içi taramalar iTero Element 5D ile gerçekleştirilmiştir. Tarama verileri OrthoCAD’e aktarılarak oklüzal kontakt alanları tespit edilmiştir. ImageJ yazılımı ile mandibuladaki molar ve premolar dişlerin kontak alanları hesaplanmıştır. Çiğneme performansının tespitinde iki renkli sakız testi 20 vuruş çiğnetilerek uygulanmıştır. Çiğnenmiş sakız, renkli masaüstü tarayıcıyla taranıp, ViewGum yazılımıyla iki rengin karışımı ölçülmüştür. Verilerin analizi SPSS ile gerçekleştirilmiştir. BULGULAR: Yaş, cinsiyet, ABO-OGS skoru ve oklüzal kontakt alanlarında gruplar arasında istatiksel anlamlı fark gözlenmiştir (p<0.05). Çiğneme performansında ise gruplar arasında istatiksel anlamlı fark gözlenmemiştir (p>0.05). ABO-OGS skoru ile kontakt alanları, çiğneme performansı ve tedavi bitiminden sonra geçen süre arasında anlamlı korelasyon bulunmamıştır. Çiğneme performansı ile kontakt alanları ve tedavi bitiminden sonra geçen süre arasında da anlamlı korelasyon bulunmamıştır. Kontakt alanları ile tedavi bitiminden sonra geçen süre arasında pozitif yönlü orta düzeyde korelasyon bulunmuştur (orta dereceli kontakt alanları r=0.440). SONUÇ: Ortodontik tedavide premolar çekiminin oklüzal kontakt alanları üzerinde etkili olduğu, ancak çiğneme performansını olumsuz etkilemediği görülmüştür.

OBJECTIVE: This study aimed to evaluate the effect of premolar extractions on the masticatory performance and the occlusal contact areas of patients who underwent fixed orthodontic treatment with or without premolar extractions, as well as untreated individuals. MATERIALS-METHODS: Patients (18-40 years old) who completed their orthodontic treatment at the Department of Orthodontics, Bezmialem Vakif University at least six months before were included in the study. These patients constituted three treatment groups: maxillary two-premolar extraction (n=22), four-premolar extraction (n=22), and non-extraction treatment (n=31). A control group of 31 individuals without orthodontic history was included. Plaster models were evaluated according to ABO-OGS to assess the quality of the post-treatment occlusion. Intraoral digital scans were obtained using the iTero Element 5D scanner. The scan data was imported into OrthoCAD to determine occlusal contact areas. Contact areas for mandibular molars and premolars were calculated using ImageJ. To assess the masticatory performance, two colored gum chewing test was performed with 20 strokes. Chewed samples were scanned with a color desktop scanner and color mixing performance was analyzed via ViewGum software. Data were analyzed using SPSS. RESULTS: Statistically significant differences existed between groups for age, gender, ABO-OGS scores and occlusal contact areas (p<0.05). No significant differences were observed masticatory performance (p>0.05). There were no significant correlations between ABO-OGS scores and occlusal contact areas, masticatory performance or time since treatment completion. Similarly, no significant correlations were identified between masticatory performance, contact areas and post-treatment period. A positive correlation was found between occlusal contact areas and time since treatment completion (moderate contact areas: r=0.440). CONCLUSION: Although occlusal contact areas differed among groups, premolar extraction as a part of the orthodontic treatment seems not adversely affecting masticatory performance.