Afet lojistiğinin Türkiye afet müdahale planı kapsamında değerlendirilmesi: Bozkurt sel felaketi örneği / Evaluation of disaster logistics which transformed after Turkey's disaster response plan within the context of Bozkurt floods - ERÇİN, NECMİ (My University, 2025)
Bu araştırmanın amacı, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) çerçevesinde afet lojistiğinin yapılandırılmasını ve Bozkurt sel felaketindeki işleyişini anlamaktır. Araştırmada, afet lojistiği uygulamalarının etkinliği, müdahale planına uygunluğu ve karşılaşılan zorluklar ele alınmıştır. Sonuçlar, afet lojistiği ile afet müdahale planlaması arasındaki ilişkinin anlaşılması, akademik literatüre katkıda bulunmayı ve afet yönetimi politikalarının geliştirmesini hedeflemektedir. Ayrıca, Bozkurt sel felaketindeki lojistik süreçlerin değerlendirilmesi, benzer afetlerde karşılaşılabilecek sorunlara yönelik stratejilerin oluşturulmasına ışık tutacaktır. Araştırma, Bozkurt sel felaketinde görev yapan 6.552 kişilik bir evrene ve 187 katılımcıya dayanmaktadır. Veri toplama için sosyodemografik bilgi formu ve planlama, iletişim ve operasyon alt boyutlarını içeren afet lojistiği değerlendirme formu kullanılmıştır. SPSS 27.0 programı ile analiz edilen veriler, çeşitli istatistiksel testlerle değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 39.04 ± 8.25, ortalama tecrübe yılı 10.21 ± 7.74 olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların %87.7'si erkek, %44.9'u kamu kurum çalışanı, %77.5'u geçmişte afet yaşama tecrübesine sahip ve %91.4'ü afette görev alma tecrübesine sahiptir. Afet çalışma tecrübeleri alt kategorilerinde ise katılımcıların, %25.1 hazırlık, %20.1 zarar azaltma, %32.7 müdahale ve %22.1 iyileştirme süreçlerinde görev aldığı görülmüştür. Bozkurt sel felaketinde görev alan katılımcıların %45.5'i ilk 12 saat içerisinde görevlendirilmiş, %40.7'si iyi ve detaylı bilgilendirildiğini, %41.7'si ön değerlendirme ekibi gönderildiğini belirtmiştir. Çalışmada en düşük güvenirlik değerinin 0.673 ile iletişim alanında olduğu, en yüksek güvenirliğin ise 0.925 ile planlama boyutunda olduğu sonucuna varılmıştır. Daha önce afet deneyimi yaşama durumunun planlama çalışmaları alt boyutunda ve müdahale öncesi bilgilendirilme durumunun planlama çalışmaları, iletişim, lojistik alt boyutları ve toplam anket puanı üzerinde, ön değerlendirme ekibi gönderme durumunun da planlama çalışmaları, iletişim alt boyutları ve toplam anket puanı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklar yarattığı belirlenmiştir. Araştırmada, Bozkurt sel felaketinde genel olarak TAMP'ın başarılı bir şekilde uygulandığını, ancak operasyonel ayrıntıların daha iyi bir şekilde ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bunun gelecekteki müdahale ve iyileştirme çalışmalarına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
The aim of this research is to understand the structuring of disaster logistics within the framework of the Turkish Disaster Response Plan (TAMP) and its functioning in the Bozkurt flood disaster. In the research, the effectiveness of disaster logistics practices, their compliance with the response plan and the challenges encountered are discussed. The results aim to understand the relationship between disaster logistics and disaster response planning, to contribute to the academic literature and to improve disaster management policies. Furthermore, the evaluation of the logistics processes in the Bozkurt flood disaster will provide insights that will inform the development of strategies to address problems that may arise in similar disasters. The research is based on a population of 6,552 people and 187 participants who were working in Bozkurt flood disaster. A combination of sociodemographic information forms and disaster logistics assessment forms, including planning, communication and operation sub-dimensions, were utilised for data collection. The data were analysed with SPSS 27.0 software and evaluated with various statistical tests. The mean age of the participants was found to be 39.04 years (± 8.25) and the mean years of experience was 10.21 years (± 7.74). The analysis revealed that 87.7% of the participants were male, 44.9% of them were public institution employees, 77.5% of them had disaster experience in the past and 91.4% of them had experience of working in a disaster. In the subcategories of disaster working experiences, it was observed that the participants took part in 25.1% preparation, 20.1% mitigation, 32.7% response and 22.1% recovery processes. In the Bozkurt flood disaster, 45.5% of participants were assigned within the first 12 hours, 40.7% stated that they were well and had been thoroughly informed, and 41.7% stated that a pre-assessment team had been sent. The study concluded that the lowest reliability value was in the communication dimension (0.673) and the highest reliability was in the planning dimension (0.925). The study found that prior disaster experience exhibited a statistically significant association with the sub-dimension of planning studies and the status of being informed prior to the response on planning studies, communication, logistics subdimensions and total survey score. Furthermore, the study determined that the deployment of a pre-assessment team resulted in statistically significant differences on planning studies, communication sub-dimensions and total survey score.
Keywords: Kamu Yönetimi = Public Administration; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid