Pediatrik hastalarda eczacı tarafından yürütülen ilaç uzlaşısı hizmetinin uygulanması ve değerlendirilmesi / Implementation and evaluation of pharmacist-led medication reconciliation in pediatric patients - MERCÜMEK, BERRE (My University, 2024)
İlaç hataları ve advers ilaç olayları, çeşitli faktörlere bağlı olarak pediatrik popülasyonda yetişkin popülasyona kıyasla daha sık görülmekte ve daha büyük bir önem taşımaktadır. İlaç uyuşmazlıklarına bağlı hatalar genellikle hastaların yeni ilaçlar aldığı veya mevcut ilaçlarında değişiklik yapıldığı hasta bakım merkezleri arasındaki geçişlerde ortaya çıkmaktadır; bu hataların %60'ı hastaneye kabul, nakil veya taburculuk sırasında meydana gelmektedir. İlaç uzlaşısının, ilaç hatalarını (%70-80) ve advers ilaç olaylarını (%15'in üzerinde) azaltmada etkili bir yöntem olduğu kanıtlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, çocuk sağlığı ve hastalıkları servisine yatış sırasında ve servisler arası geçişlerde ortaya çıkan kasıtsız ilaç uyuşmazlıklarını ilaç uzlaşı hizmetleri ile belirlemek ve sınıflandırmaktır. Ayrıca, yatış sürecinde ilaç incelemesi yapılarak hastaların kullandıkları ilaçların uygunluğunun değerlendirilmesi, ilaçla ilgili sorunların tespit edilip sınıflandırılması amaçlanmıştır. Ağustos 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında prospektif kesitsel bir çalışma olarak gerçekleştirilen çalışmamızda hastaneye yatışta ve servisler arası geçişlerde ilaç uzlaşısı yapılarak kasıtsız ilaç uyuşmazlıkları MedTax'a (The Medication Discrepancy Taxonomy) ilaçla ilgili sorunlar (İLİS) ise PCNE v9.1 kullanılarak sınıflandırılmıştır. Çalışmamıza dahil edilen 105 hastadan 68 (%64,76) hastada İLİS tespit edilmiştir. 68 hastada en az 1, en fazla 8; toplam 204 tane İLİS tespit edilmiştir. Çalışmamıza dahil edilen hastaların %23,8'inde (n=25), servise yatışta veya servisler arası geçişlerde en az bir kasıtsız ilaç uyuşmazlığı saptanmıştır. Toplamda 47 (%9,07) tane bilinçsiz ve amaç dahilinde olmayan uyuşmazlık tespit edilmiştir. Tespit edilen 47 ilaç uyuşmazlığının %80,15'i tamamen ilaç uyuşmazlığı iken %19,15'i kısmi ilaç uyuşmazlığıdır. En sık görülen ilaç uyuşmazlığı ilacın atlanması (n=37) olarak saptanmıştır. İLİS'lerin en sık belirlenen nedeni, örneklem genelinde %41,17 oranında ilaç seçimi olup, bunu sırasıyla doz seçimi ve hasta nakli nedenleri takip etmiştir (%29,41 ve %23,03). Tespit edilen İLİS'lerin %62,74'ü (n=128) ilacın etkinliği, %24'ü (n=49) ilacın güvenliği ve %13,26'sı (n=27) diğer sebeplere bağlı oluşan İLİS'lerdir. İLİS'lerin tespit edilen en yaygın nedeni, örneklem genelinde %41,17 oranında ilaç seçimi iken, sırasıyla doz seçimi ve hasta nakli (%29,41 ve %23,03) nedenleri bu oranı takip etmiştir. Çalışmamızın sonuçları, İLİS'lerin etkili bir şekilde klinik eczacılar tarafından tespit edilebileceğini göstermektedir. Klinik eczacıların İLİS'leri tespit etmesi, akılcı ilaç kullanımının artmasına katkı sağlayacaktır.
Medication errors and adverse drug events are more frequently observed in the pediatric population compared to the adult population, and they carry greater significance depending on various factors. Errors related to medication discrepancies often occur during transitions between care facilities, especially when patients are receiving new medications or changes are made to their existing ones; 60% of these errors occur during hospital admission, transfer, or discharge. Medication reconciliation has been proven to be an effective method in reducing medication errors (70-80%) and adverse drug events (over 15%). The aim of this study is to identify and classify unintentional medication discrepancies during hospitalization and transitions of care in the pediatric health and diseases service through medication reconciliation services. Additionally, the study aims to evaluate the appropriateness of the medications used by patients and to identify and classify drug-related problems during inpatient care. The study, conducted as a prospective cross-sectional study between August 2022 and February 2023, utilized medication reconciliation to identify unintentional medication discrepancies using MedTax (The Medication Discrepancy Taxonomy), and drug-related problems (DRPs) were classified using PCNE v9.1. Among the 105 included patients in our study, DRPs were detected in 68 (64.76%) patients. A total of 204 DRPs were identified, ranging from 1 to 8 per patient. In 23.8% of the included patients (n=25), at least one unintentional medication discrepancy was identified during admission or transitions between services. A total of 47 (9.07%) unintentional discrepancies were identified. Among the identified 47 unintentional medication discrepancies, 80.15% were complete medication discrepancies, while 19.15% were partial medication discrepancies. The most common type of medication discrepancy was the omission of medication (n=37). Among the identified DRPs, 62.74% (n=128) were related to the effectiveness of the medication, 24% (n=49) to the safety of the medication, and 13.26% (n=27) to other reasons. The most common reason for DRPs identified was drug selection, accounting for 41.17% of the participants, followed by dose selection and patient transfer at rates of 29.41% and 23.03%, respectively. The results of our study indicate that DRPs can be effectively identified by clinical pharmacists. The detection of DRPs by clinical pharmacists will contribute to the promotion of rational drug use.
Keywords: İlaç; pediatrik popülasyon; kısmi ilaç uyuşmazlığı; doz; Klinik eczacılık; İLİS; çocuk; sağlık; ilaç uyuşmalıkları